Mề đay mãn tính là gì? Có nguy hiểm không ?

Mề đay mãn tính là tình trạng da nổi mề đay kéo dài hơn 6 tuần. So với mề đay cấp, mề đay trong giai đoạn mãn tính thường có tính chất kéo dài, dễ tái phát và đáp ứng kém với các phương pháp điều trị. Chính vì vậy nếu không chăm sóc và điều trị đúng cách, bệnh có thể gây ra các biến chứng như thâm nhiễm da, chàm hóa và tăng nguy cơ mắc các bệnh dị ứng khác.

Mề đay mãn tính là gì
Mề đay mãn tính là gì? Điều trị bằng cách nào?

Mề đay mãn tính là gì?

Mề đay mãn tính (mày đay mãn tính) là một dạng tổn thương da kéo dài hơn 6 tuần, đặc trưng bởi tình trạng da nổi phát ban, sẩn ngứa có màu hồng, đỏ, trắng nhạt kèm theo triệu chứng ngứa và nóng rát.

Mề đay là một trong những bệnh da liễu phổ biến xảy ra ở khoảng 10 – 20% dân số thế giới, tuy nhiên phần lớn các trường hợp mắc bệnh đều thuyên giảm trong vòng 6 tuần. Chỉ khoảng 5% trường hợp mề đay kéo dài hoặc tái đi tái lại hơn 6 tuần.

Tương tự như mề đay cấp tính, mày đay mãn tính chủ yếu gây tổn thương và triệu chứng ở da nên hiếm khi ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe. Tuy nhiên do tính chất kéo dài và tái phát nhiều lần nên triệu chứng của bệnh có thể ảnh hưởng đến ngoại hình, làm giảm mức độ tập trung, ảnh hưởng đến giấc ngủ và khiến chất lượng cuộc sống giảm đi đáng kể.

Nguyên nhân gây mề đay mãn tính

Chỉ có khoảng 20 – 30% trường hợp mề đay mãn tính có nguyên nhân rõ ràng, trong đó chủ yếu là các yếu tố ngoại cảnh như:

bị nổi mề đay mãn tính
Nhiệt độ quá lạnh hoặc quá nóng có thể kích thích da nổi mày đay mãn tính
  • Mề đay do áp lực (ma sát với quần áo, giày dép và một số vật dụng cá nhân khác)
  • Mề đay do nhiệt độ (nhiệt độ quá lạnh, quá nóng ẩm hoặc nhiệt độ thay đổi đột ngột)
  • Mề đay giao cảm (mề đay xảy ra sau khi tắm, sau khi tập thể thao hoặc thay đổi cảm xúc đột ngột)
  • Mề đay do tiếp xúc với ánh nắng mặt trời có cường độ mạnh
  • Mề đay do nước
  • Mề đay do dị ứng (các dị nguyên gây mề đay mãn tính thường là phấn hoa, thời tiết, nấm mốc,…)

Có khoảng 70 – 80% trường hợp mề đay mãn không thể xác định được nguyên nhân – được gọi là mề đay mãn tính vô căn/ mề đay mãn tính tự phát.  Ngoài ra có một số ít trường hợp bị mày đay mãn tính do ảnh hưởng của một số bệnh lý tiềm ẩn như:

  • Nhiễm trùng mãn tính
  • Nhiễm ký sinh trùng (giun sán)
  • Nhiễm xoắn khuẩn Helicobacter pylori
  • Do ung thư
  • Suy giảm chức năng gan
  • Vấn đề về tuyến giáp và các bệnh tự miễn khác (trường hợp này được gọi là mề đay mãn tính tự miễn)

Nhận biết bệnh mày đay mãn tính

Hình thái tổn thương của mề đay mãn tính không quá khác biệt so với mề đay trong giai đoạn cấp. Tuy nhiên trong giai đoạn mãn tính, tổn thương da thường tiến triển chậm, ít lan tỏa và chỉ gây ngứa âm ỉ.

bị nổi mề đay mãn tính
Chứng mề đay mãn thường có tổn thương da tiếp triển chậm và thường gây ngứa âm ỉ

Một số triệu chứng điển hình của mày đay mãn tính:

  • Da xuất hiện sẩn ngứa và phát ban kéo dài hơn 6 tuần
  • Tổn thương da gây ngứa nhẹ và ngứa âm ỉ (rất ít khi triệu chứng ngứa bùng phát mạnh như mề đay cấp tính)
  • Mày đay mãn tính có xu hướng gặp nhiều ở người trưởng thành, đặc biệt là ở nữ giới.

Tổn thương da do mề đay mãn tính là hệ quả khi hệ miễn dịch tạo ra kháng thể IgE. Sau đó IgE kích thích giải phóng chất trung gian gây dị ứng (histamine) vào trong da, niêm mạc và làm phát sinh các triệu chứng lâm sàng.

Bệnh mề đay mãn tính có nguy hiểm không?

Mặc dù có đặc tính dai dẳng và dễ tái phát nhưng mề đay mãn tính ít khi gây nguy hiểm đến tính mạng. Ngược lại mề đay cấp dễ thuyên giảm, tồn tại trong một thời gian ngắn nhưng có thể gây phù mạch và sốc phản vệ.

Tuy nhiên mày đay mãn có thể gây ảnh hưởng đến giấc ngủ, ngoại hình, làm giảm chất lượng cuộc sống và tạo tâm lý tự ti trong hoạt động giao tiếp.

mề đay mãn tính có nguy hiểm không
Mề đay mãn tính có thể gây ra một số biến chứng như chàm hóa da, thâm nhiễm,…

Ngoài ra nếu không kiểm soát và điều trị, bệnh có thể dẫn đến các biến chứng như:

  • Thâm nhiễm da: Do đặc tính kéo dài và gây ngứa âm ỉ nên người bệnh thường có xu hướng chà xát và gãi lên các vùng da tổn thương. Tình trạng kéo dài có thể khiến da dày sừng và thâm nhiễm.
  • Chàm hóa da: Chàm hóa là hiện tượng tổn thương da do nổi mề đay có dấu hiệu dày sừng, khô ráp và nứt nẻ tương tự như biểu hiện của bệnh chàm. Chàm hóa da có thể khiến da mất thẩm mỹ, để lại thâm sẹo và tăng nguy cơ bội nhiễm.
  • Phát triển các bệnh dị ứng khác: Mày đay mãn tính không được điều trị có thể kích thích hệ miễn dịch sản sinh nhiều kháng nguyên IgE. Nồng độ IgE trong huyết thanh tăng lên có thể kích thích các bệnh lý dị ứng phát sinh như viêm mũi dị ứng, hen suyễn, viêm da cơ địa, bệnh chàm,…

Bị nổi mề đay mãn tính phải làm sao?

Điều trị mày đay mãn tính gặp rất nhiều bất lợi do bệnh có khả năng tái phát cao, đáp ứng kém và phần lớn đều không thể xác định được nguyên nhân rõ ràng. Vì vậy bên cạnh việc sử dụng thuốc, bạn cần kiểm soát bệnh thông qua việc loại trừ các yếu tố thuận lợi và chăm sóc đúng cách.

1. Sử dụng thuốc làm giảm triệu chứng

Không có thuốc điều trị dứt điểm mề đay mãn tính, các loại thuốc được chỉ định chỉ có tác dụng cải thiện triệu chứng và giảm nguy cơ bệnh tái phát. Một số loại thuốc chữa mày đay mãn tính thường được chỉ định, bao gồm:

– Thuốc kháng histamine

Histamine là thành phần trung gian kích thích mề đay phát sinh. Chính vì vậy điều trị ưu tiên đối với mề đay cấp – mãn tính là sử dụng thuốc kháng histamine H1. Hiện nay bác sĩ thường chỉ định thuốc kháng histamine H1 thế hệ II để giảm nguy cơ buồn ngủ và an thần khi sử dụng.

mề đay mãn tính tự miễn
Thuốc kháng histamine H1 thường được chỉ định trong điều trị mề đay cấp và mãn tính

Trong trường hợp thuốc kháng histamine H1 không đem lại đáp ứng tốt, bác sĩ có thể đề nghị phối hợp thuốc kháng histamine H2. Nhóm thuốc này thường được dùng trong điều trị các bệnh tiêu hóa do tăng tiết dịch vị. Tuy nhiên trước khi được phóng thích vào da và niêm mạc, chất trung gian – histamine cần phải đi qua thụ thể H1 và H2.

Vì vậy phối hợp 2 loại nhóm thuốc này có thể tăng tác dụng chống dị ứng và kiểm soát hoàn toàn triệu chứng của mề đay mãn tính.

– Thuốc corticoid

Corticoid là nhóm thuốc nội tiết, có tác dụng chống viêm và chống dị ứng mạnh. Tuy nhiên do hoạt động bằng cách ức chế miễn dịch nên nhóm thuốc này có thể gây ra các rủi ro và biến chứng nguy hiểm như loãng xương, tăng huyết áp, suy tuyến thượng thận và viêm loét dạ dày.

Chính vì vậy bác sĩ thường chỉ định corticoid trong điều trị ngắn ngày khi bệnh không có đáp ứng với thuốc kháng histamine. Hiệu quả điều trị của nhóm thuốc này khá rõ rệt – đặc biệt là với những trường hợp mề đay mãn tính tự miễn và vô căn.

– Thuốc kháng leukotrien

Ngoài histamine, leukotrien cũng là hoạt chất trung gian kích thích phản ứng viêm do dị ứng. Vì vậy với những trường hợp không có đáp ứng tốt với thuốc kháng histamine, bác sĩ có thể phối hợp đồng thời với nhóm thuốc này.

– Thuốc ức chế miễn dịch

Thuốc ức chế miễn dịch thường được chỉ định trong điều trị mề đay mãn tính vô căn và mề đay do các bệnh tự miễn. Nhóm thuốc này có tác dụng phụ rất nghiêm trọng nên chỉ được sử dụng trong trường hợp không có đáp ứng với thuốc kháng leukotrien, histamine và trường hợp có phụ thuộc corticoid.

Một số thuốc ức chế miễn dịch được chỉ định trong điều trị mày đay mãn tính, bao gồm Cyclosporine, Cyclophosphamide và Methotrexate.

– Thuốc Omalizumab

Omalizumab thường được chỉ định trong điều trị hen suyễn và mề đay vô căn mãn tính không có đáp ứng tốt với thuốc kháng histamine H1. Loại thuốc này có tác dụng ức chế kháng thể IgE, từ đó giảm phóng thích histamine và giảm triệu chứng của bệnh.

2. Điều trị các bệnh lý tiềm ẩn

Mày đay mãn tính có thể là biểu hiện của một số bệnh lý mãn tính như nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori, giun sán, nhiễm trùng mãn tính, suy giảm chức năng gan và các vấn đề về tuyến giáp. Trong trường hợp này, mề đay thường có xu hướng kéo dài và không có đáp ứng tốt với các loại thuốc điều trị triệu chứng.

Do đó nếu nghi ngờ mề đay xuất phát từ các bệnh tiềm ẩn, bạn nên chủ động thăm khám để được sàng lọc bệnh lý nguyên nhân và điều trị kịp thời.

Cách chăm sóc bệnh mề đay mãn tính

Mày đay mãn tính có đặc tính kéo dài và tái phát nhiều lần. Vì vậy bên cạnh việc sử dụng thuốc, bạn nên hỗ trợ quá trình chữa trị và kiểm soát triệu chứng bằng các biện pháp chăm sóc sau:

mề đay mãn tính là gì
Có thể tắm nước mát hoặc áp lạnh để giảm ngứa ngáy do mày đay mãn tính gây ra
  • Tẩy giun sán định kỳ – đặc biệt là với trẻ nhỏ.
  • Tránh tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng có cường độ mạnh (ánh nắng trong thời gian từ 9:00 – 16:00). Khi phải hoạt động ngoài trời, bạn nên dùng kem chống nắng, đeo khẩu trang và đội mũ để giảm ảnh hưởng của tia UV đối với làn da.
  • Dừng sử dụng thuốc, hóa mỹ phẩm và các loại thực phẩm nghi ngờ gây dị ứng.
  • Tránh chà xát và gãi lên vùng da tổn thương. Thay vào đó có thể làm dịu da và giảm ngứa bằng cách áp khăn lạnh hoặc tắm nước mát.
  • Không nên tắm nước quá nóng, đồng thời nên tránh tiếp xúc với các nguồn nước lạ.
  • Mặc quần áo có chất liệu cotton và kích cỡ tương ứng với cân nặng.
  • Hạn chế tập các bộ môn gây đổ nhiều mồ hôi và làm tăng thân nhiệt, thay vào đó có thể bơi lội hoặc ngồi thiền để giải tỏa căng thẳng và nâng cao sức khỏe.
  • Giảm stress và lo lắng quá mức bằng cách nghỉ ngơi và ăn uống điều độ.

Mề đay mãn tính thường tái đi tái lại nhiều lần, vì vậy bạn nên thực hiện nghiêm ngặt các biện pháp chăm sóc và sử dụng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ. Tuy nhiên nếu nghi ngờ nổi mề đay do các bệnh lý tiềm ẩn, cần chủ động thăm khám tổng quát để kịp thời chẩn đoán và điều trị.

Tham khảo thêm: Mẹo dân gian chữa mề đay bằng cây thuốc nam quanh nhà

Ngày đăng: 13/12/2019 - Cập nhật lúc: 4:18 PM , 15/01/2020

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *