Viêm da tiếp xúc ở trẻ em: Cách phòng và trị bệnh an toàn

Viêm da tiếp xúc ở vùng kín và cách xử lý

Bị viêm da dị ứng tiếp xúc bao lâu thì khỏi ?

Bị viêm da tiếp xúc nên bôi hay uống thuốc gì?

Bị viêm da tiếp xúc nên kiêng ăn gì để tránh nặng thêm?

Bị viêm da tiếp xúc với côn trùng và hướng xử lý

Bị viêm da tiếp xúc bội nhiễm có nguy hiểm không? Chữa khỏi không?

Viêm da tiếp xúc: Dấu hiệu nhận biết và hướng điều trị an toàn

Viêm da tiếp xúc: Dấu hiệu nhận biết và hướng điều trị an toàn

Viêm da tiếp xúc là tình trạng viêm da do tiếp xúc trực tiếp với chất gây dị ứng/ kích ứng. Bệnh thường gây ra tổn thương da có dạng phát ban, mụn nước kèm ngứa ngáy và đau rát nhẹ. Để điều trị bệnh lý này, cần tránh xa tác nhân kích thích, đồng thời sử dụng thuốc bôi và thuốc uống theo hướng dẫn của bác sĩ.

Viêm da tiếp xúc
Viêm da tiếp xúc là tình trạng tổn thương da do tiếp xúc trực tiếp với chất gây dị ứng/ kích ứng

Viêm da tiếp xúc là gì?

Viêm da tiếp xúc là bệnh da liễu khá phổ biến, xảy ra khi tiếp xúc trực tiếp với chất gây dị ứng hoặc kích ứng. Không giống với các bệnh da liễu khác, viêm da tiếp xúc chỉ gây tổn thương khu trú tại vùng da tiếp xúc trực tiếp với tác nhân kích thích. Tuy nhiên với những trường hợp tổn thương da nghiêm trọng, các vùng da lân cận có thể bị đỏ, kích ứng, phát ban và nổi mề đay.

Viêm da tiếp xúc thường xảy ra do côn trùng, hóa mỹ phẩm, đồ trang sức, dung môi công nghiệp, mùn cưa và một số tác nhân khác – trong đó côn trùng là nguyên nhân chủ yếu gây ra bệnh lý này.

Bệnh thường diễn tiến cấp tính và có đáp ứng tốt với các biện pháp điều trị. Nếu được khắc phục và chăm sóc đúng cách, tổn thương da có thể thuyên giảm sau khoảng 1 – 4 tuần.

Triệu chứng nhận biết bệnh viêm da tiếp xúc

Viêm da tiếp xúc có triệu chứng lâm sàng khá đặc trưng – đặc biệt là viêm da do tiếp xúc với dịch tiết hoặc nọc độc từ côn trùng.

viêm da tiếp xúc dị ứng
Sau khi tiếp xúc với chất kích ứng, da thường nổi phát ban kèm mụn nước, gây ngứa và đau rát

Các triệu chứng thường gặp, bao gồm:

  • Ban đầu da xuất hiện các đốm hoặc dải phát ban tương ứng với phạm vi tiếp xúc với tác nhân kích thích.
  • Phát ban da thường có kích thước từ vài mm đến vài cm và thường hơi phù nề so với vùng da xung quanh.
  • Sau khoảng vài giờ, trên bề mặt phát ban sẽ xuất hiện các bọng nước, mụn nước hoặc có thể đi kèm với mụn mủ nhỏ.
  • Tổn thương da thường gây ngứa và nóng rát nhẹ.
  • Sau khoảng 3 – 5 ngày, vùng da tổn thương có xu hướng khô lại và phục hồi.
  • Tuy nhiên ở những trường hợp nặng, tổn thương da có thể lan rộng, gây bọng mủ, bọng nước, vỡ, hình thành trợt loét, tăng nguy cơ viêm nhiễm và hoại tử da.
  • Ở một số ít trường hợp, viêm da tiếp xúc với hóa chất và nọc độc côn trùng có thể kích thích phản ứng dị ứng và gây nổi mề đay trên phạm vi rộng.

Nguyên nhân gây viêm da tiếp xúc

Viêm da tiếp xúc xảy ra do tiếp xúc với các chất gây dị ứng hoặc kích ứng như:

viêm da tiếp xúc là gì
Tiếp xúc với nọc độc côn trùng là nguyên nhân phổ biến gây ra bệnh viêm da tiếp xúc
  • Hóa chất, dung dịch tẩy rửa và làm sạch
  • Mỹ phẩm (sản phẩm chăm sóc da, trang điểm)
  • Quần áo
  • Giày dép
  • Một số kim loại như bạc, niken, inox,…
  • Nhựa/ mủ từ thực vật
  • Một số loại thuốc như thuốc kháng sinh, thuốc chống viêm,…
  • Phấn hoa, mạt bụi và kim loại nặng có trong không khí
  • Côn trùng (phổ biến nhất là bướm đục thân lúa và kiến ba khoang)

Phân loại viêm da tiếp xúc

Dựa vào nguyên nhân gây bệnh, viêm da tiếp xúc được chia thành 2 loại sau:

1. Viêm da tiếp xúc kích ứng

Viêm da tiếp xúc kích ứng là loại phổ biến nhất của bệnh, thường xảy ra khi tiếp xúc trực tiếp với hóa mỹ phẩm, nọc độc côn trùng, chất tẩy rửa,… hoặc ma sát với giày dép, quần áo.

2. Viêm da tiếp xúc dị ứng

Loại viêm da tiếp xúc này ít phổ biến và thường khởi phát thông qua phản ứng dị ứng của cơ thể. Bệnh có thể bị kích thích thông qua cơ chế: Cơ thể tiếp xúc với chất dị ứng (phấn hoa, thuốc nhuộm tóc, kim loại, cao su,…), sau đó hệ miễn phóng thích chất gây dị ứng vào da, gây phát ban, nổi mề đay, sưng viêm và nổi mụn nước.

Viêm da tiếp xúc có nguy hiểm không?

Viêm da tiếp xúc là bệnh da liễu thường gặp và chỉ gây tổn thương ở ngoài da. Chính vì vậy bệnh hầu như không ảnh hưởng nghiêm trọng sức khỏe hay đe dọa trực tiếp đến tính mạng. Tuy nhiên tổn thương do viêm da tiếp xúc có thể gây ngứa ngáy dai dẳng, kích thích phản ứng gãi, cào và làm phát sinh các biến chứng như:

viêm da tiếp xúc là gì
Thường xuyên chà xát và gãi cào lên da có thể gây biến chứng viêm da thần kinh
  • Viêm da thần kinh: Viêm da thần kinh (sẩn ngứa khu trú Darier/ bệnh liken giản đơn mãn tính) là hệ quả do hoạt động cào, gãi lên vùng da bị viêm da tiếp xúc. Hoạt động này khiến vùng da bị dày sừng, liken hóa, ngứa ngáy dữ dội và ảnh hưởng nghiêm trọng đến ngoại hình.
  • Nhiễm trùng da: Bên cạnh đó, thói quen chà xát và vệ sinh kém có thể tăng nguy cơ nhiễm trùng da. Biến chứng này có thể được điều trị dứt điểm bằng cách sử dụng kháng sinh và thuốc sát trùng. Tuy nhiên với những trường hợp xử lý không đúng cách, vi khuẩn có thể lan tỏa ra các mô mềm, dây chằng, xương, khớp và đi vào tuần máu.
  • Sẹo vĩnh viễn: Viêm da tiếp xúc có thể gây tổn thương da sâu hơn so với viêm da dị ứng. Vì vậy nếu liên tục gãi cào và chà xát lên da, da có thể bị thâm sẹo vĩnh viễn và không thể phục hồi.

Ngoài ra, các triệu chứng của bệnh còn ảnh hưởng đến hiệu quả học tập – làm việc, tạo tâm lý e ngại khi giao tiếp và ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng giấc ngủ. Vì vậy khi nhận thấy các triệu chứng của bệnh, bạn nên tiến hành điều trị trong thời gian sớm nhất.

Chẩn đoán bệnh bằng cách nào?

Chẩn đoán bệnh chủ yếu dựa vào các triệu chứng lâm sàng như tính chất khởi phát đột ngột, tổn thương da điển hình là các bọng nước/ mụn nước xuất hiện trên bề mặt phát ban đi kèm với triệu chứng ngứa, bỏng rát và đau nhẹ.

Với những trường hợp không có tổn thương điển hình, bác sĩ có thể chẩn đoán phân biệt với bệnh zona thần kinh. Zona là một dạng nhiễm trùng da cấp tính xảy ra do tình trạng tái hoạt động của virus thủy đậu – varicella zoster virus. Bệnh đặc trưng bởi các triệu chứng lâm sàng như sau:

  • Trước khi xuất hiện mụn nước, vùng da bị ảnh hưởng thường có dấu hiệu đau nhức
  • Xuất hiện mụn nước có kích thước nhỏ và có xu hướng mọc khu trú thành từng dải
  • Tổn thương do zona thường tập trung khu trú hoặc rải rác dọc theo các dây thần kinh
  • Mức độ đau nặng nề và kéo dài hơn so với viêm da tiếp xúc

Biện pháp điều trị bệnh viêm da tiếp xúc

Sau khi có kết quả chẩn đoán, bạn nên tiến hành điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ để giảm triệu chứng, ngăn ngừa viêm nhiễm và hạn chế hình thành thâm sẹo. Dưới đây là một số biện pháp điều trị viêm da tiếp xúc phổ biến, bao gồm:

1. Sử dụng thuốc theo hướng dẫn

Để giảm tổn thương da, cải thiện các triệu chứng cơ năng và ngăn ngừa viêm nhiễm, bạn có thể sử dụng một số loại thuốc sau:

hình ảnh viêm da tiếp xúc
Bệnh được điều trị bằng cách sử dụng thuốc bôi ngoài và thuốc uống
  • Hồ nước: Hồ nước là dung dịch dùng ngoài chứa thành phần chính là kẽm Oxyd, Glycerin và bột Talc, có tác dụng làm dịu da, sát khuẩn nhẹ và bảo vệ vùng da tổn thương. Thuốc được sử dụng khi tổn thương mới phát nhằm giảm nhẹ triệu chứng và ngăn ngừa tình trạng lan rộng.
  • Dung dịch Jarish: Dung dịch Jarish có chứa nước cất, Glycerum và Acidum boricum, có tác dụng làm dịu thương tổn da, làm sạch và khử trùng nhẹ. Ngoài ra loại thuốc này còn làm giảm hiện tượng sưng đỏ và viêm do viêm da tiếp xúc.
  • Thuốc bôi chứa corticoid: Loại thuốc này được chỉ định khi tổn thương trên da đã đóng mài và khô, có tác dụng giảm sưng, ngứa và chống dị ứng. Tuy nhiên cần tránh dùng thuốc bôi chứa corticoid khi da còn chảy dịch vì thuốc có thể khiến tổn thương da chậm lành.
  • Thuốc kháng sinh tại chỗ: Ngoài ra bác sĩ cũng có thể chỉ định một số kháng sinh tại chỗ như Aicd fusidic trong trường hợp có bội nhiễm.
  • Thuốc uống kháng histamine: Viêm da tiếp xúc thường khởi phát do dị ứng/ kích ứng. Do đó để làm giảm các triệu chứng cơ năng và tổn thương thực thể, bác sĩ có thể chỉ định dùng thuốc kháng histamine. Nhóm thuốc này có tác dụng giải mẩn cảm, chống dị ứng và giúp cải thiện các triệu chứng do viêm da tiếp xúc gây ra.
  • Thuốc corticoid đường uống: Với những trường hợp viêm nặng, bác sĩ có thể chỉ định corticoid đường uống trong điều trị ngắn hạn nhằm giảm viêm và chống dị ứng.
  • Thuốc kháng sinh đường uống: Nếu tổn thương da xảy ra trên diện rộng hoặc có dấu hiệu nhiễm trùng sâu, bác sĩ có thể chỉ định kháng sinh đường uống để phòng ngừa và tiêu diệt vi khuẩn.

2. Biện pháp cải thiện tại nhà

Ngoài việc sử dụng thuốc, bạn có thể hỗ trợ làm giảm các triệu chứng của bệnh bằng một số biện pháp cải thiện tại nhà như:

hình ảnh viêm da tiếp xúc
Nên tắm nước mát để loại bỏ dị nguyên và giảm nhẹ các triệu chứng trên da
  • Chườm lạnh: Ngay khi tiếp xúc với chất gây kích ứng, bạn nên rửa sạch vùng da tiếp xúc và chườm lạnh trong khoảng 10 – 15 phút. Biện pháp này có thể giảm viêm sưng, ngứa ngáy và hạn chế tổn thương da lan tỏa rộng.
  • Tắm nước mát: Trong trường hợp nổi mề đay sau khi tiếp xúc với hóa chất, nọc độc côn trùng, bạn nên tắm nước mát để loại bỏ dị nguyên và cải thiện các triệu chứng trên da.
  • Sử dụng kem dưỡng ẩm: Sau khi tổn thương da khô lại và đóng mài, có thể thoa kem dưỡng ẩm dịu nhẹ lên da để giảm tình trạng khô ráp, đồng thời thúc đẩy tốc độ phục hồi và giảm nguy cơ hình thành thâm sẹo sau khi điều trị.

3. Lối sống và thói quen sinh hoạt

Bên cạnh các biện pháp cải thiện và sử dụng thuốc, bạn nên thay đổi một số thói quen và xây dựng lối sống lành mạnh nhằm giúp tổn thương da nhanh lành và giảm nguy cơ bội nhiễm.

hình ảnh viêm da tiếp xúc
Tránh gãi cào và chà xát lên vùng da tổn thương
  • Cần xác định dị nguyên và tránh tiếp xúc với chất gây dị ứng/ kích thích.
  • Tránh ăn thực phẩm dễ gây dị ứng trong thời gian điều trị như hải sản, thức ăn đóng hộp, đậu phộng, đậu nành, thịt bò,…
  • Hạn chế gãi, cào và chà xát lên da. Nên mang giày dép thoáng, mặc quần áo rộng rãi và có chất liệu thấm hút để tránh làm vỡ mụn nước và gây đau rát.
  • Nên uống nhiều nước và bổ sung thực phẩm lành mạnh nhằm tăng tốc độ hồi phục và giảm khô ráp da.
  • Hạn chế tiếp xúc với ánh nắng mặt trời trong thời gian điều trị. Tia cực tím từ ánh nắng có thể khiến tổn thương da trở nên nghiêm trọng và gây thâm sẹo nặng nề. Ngoài ra một số trường hợp viêm da tiếp xúc có thể bùng phát mạnh sau khi tiếp xúc với ánh nắng trong thời gian dài.

Phòng ngừa bệnh viêm da tiếp xúc

Phần lớn các trường hợp viêm da tiếp xúc đều có đáp ứng tốt và thuyên giảm nhanh sau khi điều trị. Tuy nhiên nếu không chủ động phòng ngừa, bệnh có thể tái phát nhiều lần gây tổn thương da nghiêm trọng, tăng nguy cơ hình thành thâm sẹo và bội nhiễm.

hình ảnh viêm da tiếp xúc
Cần vệ sinh không gian sống thường xuyên nhằm giảm nguy cơ tiếp xúc với nấm mốc và côn trùng

Vì vậy sau khi điều trị, bạn nên chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa sau:

  • Vệ sinh nhà cửa thường xuyên, có thể phun xịt côn trùng theo định kỳ để giảm nguy cơ kích ứng da do tiếp xúc với nọc độc của kiến ba khoang, nấm mốc,…
  • Sau khi tiếp xúc với nọc độc côn trùng hoặc mủ thực vật, nên rửa sạch bằng nước và xà phòng để làm giảm nguy cơ tổn thương da.
  • Nên mang bao tay hoặc mang ủng nếu phải tiếp xúc với hóa chất, chất tẩy rửa, xi măng, dung môi công nghiệp,…
  • Dưỡng ẩm và chăm sóc da thường xuyên nhằm duy trì làn da khỏe khoắn và ẩm mượt. Từ đó làm giảm mức độ ảnh hưởng của ánh nắng và các tác nhân gây hại.
  • Côn trùng và một số loài bò sát thường bị hấp dẫn với ánh sáng. Vì vậy bạn nên tắt đèn khi đi ngủ để tránh bị côn trùng cắn.
  • Không nên tiếp xúc với các chất có tiền sử dị ứng.
  • Nâng cao hệ miễn dịch và cải thiện sức khỏe bằng cách ăn uống khoa học, nghỉ ngơi điều độ, kiểm soát căng thẳng và stress.
  • Vệ sinh da đúng cách và thay đổi các sản phẩm chăm sóc da có chứa các thành phần dễ gây kích ứng.

Viêm da tiếp xúc là bệnh da liễu khá phổ biến và có thể khởi phát ở bất cứ đối tượng nào. Để giảm mức độ ảnh hưởng và ngăn ngừa biến chứng, bạn nên tìm gặp bác sĩ để được thăm khám và can thiệp điều trị trong thời gian sớm nhất.

Cùng chuyên mục

Bị viêm da tiếp xúc bội nhiễm có nguy hiểm không? Chữa khỏi không?

Viêm da tiếp xúc bội nhiễm xảy ra khi vùng da tổn thương bị nhiễm trùng do vi khuẩn, nấm hoặc virus. Tình trạng này không chỉ gây thương tổn...

Bị viêm da tiếp xúc với côn trùng và hướng xử lý

Viêm da do tiếp xúc với côn trùng thường xảy ra sau khi tiếp xúc với dịch tiết hoặc bị côn trùng cắn. Bệnh lý này chủ yếu gây tổn...

Bị viêm da tiếp xúc nên kiêng ăn gì để tránh nặng thêm?

Khi bị viêm da tiếp xúc, bạn cần hạn chế ăn thực phẩm chứa nhiều chất béo, gia vị, thịt đỏ và một số loại hải sản. Các loại thực...

Bình luận (2)

  1. Hpi says: Trả lời

    Em đang rất lo lắng. Vì trót dại mua kem lột online. Mà bây giờ da sưng đỏ và ngứa. Em đi bsi da liễu ơ tỉnh kê đơn và có bưi thuốc tím trong 3 ngày. 2 chân thuốc tím nhìn sợ hãi và da có vẻ căng mọng như sắp nứt ra. Tỉnh thoảng ngứa và khô rát.có kèm theo tuyp kem bôi cho ngày thư 4 + thuốc uống. Em đang hoang mang và sợ ung thư da quá chừng. Xin tư vấn giúp em .cảm ơn

    1. ThS Nguyễn Hữu Bằng says: Trả lời

      Chào bạn. Vấn đề bạn nói không phải ung thư da đâu. Bạn đang gặp vào tình trạng dị ứng da bởi tiếp xúc với nhiều tạp chất có trong sản phẩm kem lột. Đừng quá lo lắng. Bạn có thể tham khảo tại BÀI VIẾT NÀY

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Ẩn